Zapach prawdy i ciężar dziedzictwa – o książce „Do zobaczenia w Marsylii” Wiktorii Emilii Regin.

Istnieje w nas naturalna potrzeba wierzenia, że każdą życiową drogę zaczynamy z czystą kartą. Chętnie myślimy o sobie jak o niezależnych autorach własnego losu, podejmujących suwerenne decyzje w oderwaniu od tego, co wydarzyło się przed naszymi narodzinami. Jednak rzeczywistość rzadko pozwala nam na tak radykalną autonomię. Pod cienką warstwą codzienności, zupełnie bezgłośnie, płyną rzeki cudzych doświadczeń – przemilczane dramaty, dawno pogrzebane sekrety i niedokończone rozmowy tych, którzy odeszli, zanim zdążyliśmy zadać im najważniejsze pytania. Stajemy się, często bezwiednie, spadkobiercami spraw, których sami nie zawiniliśmy, a pamiątki po bliskich niespodziewanie zamieniają się w jedyny klucz, zdolny otworzyć najtrudniejsze zakamarki własnej tożsamości.

To właśnie w tej melancholijnej przestrzeni, na styku rodzinnej pamięci i nieuchronnego odkrywania prawdy, autorka Wiktoria Emilia Regin  zawiesza losy bohaterów swojej książki „Do zobaczenia w Marsylii”. Ta konieczność powrotu do korzeni materializuje się w momencie, gdy z mapy domowych zależności znika Wanda – sędziwa, olsztyńska tarocistka, która przez całe dziesięciolecia układała karty, próbując porządkować chaos w cudzych życiorysach, podczas gdy własną, bolesną przeszłość szczelnie otoczyła milczeniem. Jej śmierć nie jest tu jedynie biologicznym faktem, ale gwałtownym przerwaniem dotychczasowej narracji, w której żyli jej bliscy. Pozostawiony przez nią testament, daleki od materialnych dóbr i chłodnych, prawniczych formuł, okazuje się emocjonalnym wyzwaniem. To spadek utkany z niedopowiedzeń, starych listów oraz wskazówek, które zamiast dawać natychmiastowe ukojenie, burzą pieczołowicie budowany spokój młodszego pokolenia. W ten sposób pisarka zarysowuje punkt wyjścia, w którym pójście naprzód staje się niemożliwe bez uprzedniego spojrzenia w twarz rodzinnym demonom.

To niechciane, ale i fascynujące wyzwanie trafia w ręce wnuczki oraz bratanicy zmarłej – Joanny i Michaliny. Kobiety te, choć połączone rodzinnymi więzami, są jak dwa skrajnie różne bieguny. Jedna z nich, dla której Wanda była babcią, chroni się za pancerzem rezerwy, chłodnym racjonalizmem próbując kontrolować każdy aspekt swojej codzienności. Druga, dla której zmarła była ciocią, uosabia przeciwny, dynamiczny biegun – energię buntu, impulsywność i odwagę. Zderzenie tak różnych charakterów w obliczu nagłej straty staje się znakomitym studium relacji łączącej siostry cioteczne. Twórczyni z dużą czujnością psychologiczną przygląda się ich wzajemnym animozjom, udowadniając, że wspólne śledztwo wymaga od nich nie tylko przekroczenia fizycznych granic, ale przede wszystkim zmierzenia się z własnymi słabościami.

Prawdziwym pomostem łączącym te dwa kobiece światy staje się pozostawiony przez zmarłą zeszyt. Jego pożółkłe strony kryją słowa nakreślone niespokojną, dotychczas nieznaną ręką. Ten namacalny dowód czyjegoś minionego istnienia natychmiast zmienia perspektywę bohaterek. Rękopis, w którym zapisano dawny lęk, niezagojony ból, ale i potężne emocje, nie pozwala na obojętność. Zapiski stają się osobistym przewodnikiem po historii, która dawno temu przekroczyła granice jednego ludzkiego życia i rozlała się szerokim echem na przyszłość. To właśnie ten niepozorny dokument otwiera w tej pozycji wielowymiarowy wątek historyczny, sprawiając, że poszukiwania sióstr przestają być jedynie suchą rekonstrukcją faktów, a stają się głębokim, emocjonalnym dotknięciem losów ludzi, którzy kiedyś kochali i błądzili dokładnie tak samo, jak one dzisiaj.

Stary dziennik przenosi nas na początek dwudziestego wieku, odsłaniając burzliwą relację, która rozegrała się między tętniącą życiem, słoneczną Francją a surowym, przedwojennym Wołyniem. To tam, na styku odmiennych kultur, splatają się drogi młodej Francuzki Eugenię oraz polskiego malarza. Autorka z wielką plastycznością odtwarza atmosferę tamtej epoki, unikając jednak uproszczeń; zamiast tego pokazuje, jak wielkie uniesienia artystyczne i miłosne mogą niepostrzeżenie osunąć się w niszczycielską zazdrość oraz zdradę. Jądrem tej narracji staje się dawna zbrodnia popełniona pod wpływem afektu – czyn tak dramatyczny, że jego konsekwencje, niczym niewidzialne fatum, kładą się cieniem na losach następców. Nie otrzymujemy tu jedynie suchej lekcji historii, ale przejmujący obraz tego, jak dawne, tragiczne wybory potrafią zastygnąć w milczeniu i przez dekady po cichu kształtować życie ludzi, którzy o ich istnieniu nie mieli pojęcia.

Niezwykłym walorem tej prozy jest sam język, jakim posługuje się autorka – niezwykle plastyczny, malarski i pełen literackiej elegancji. Powieściopisarka nie spieszy się z relacjonowaniem zdarzeń; narzuca opowieści wyważone, wręcz hipnotyzujące tempo, które pozwala nam w pełni celebrować każde słowo. Ta dbałość o detal sprawia, że opisy tętniącej słońcem Marsylii oraz surowych, historycznych pejzaży Wołynia niemal natychmiast materializują się pod naszymi powiekami. Granica między czytelnikiem a tekstem całkowicie się zaciera – dzięki sugestywnemu stylowi artystki przestajemy być jedynie biernymi odbiorcami, a stajemy się naocznymi świadkami i niemalże fizycznymi uczestnikami tej poruszającej, wielopokoleniowej sagi.

Sensorycznym sercem tej historii, spajającym przeszłość z teraźniejszością, staje się jednak coś znacznie bardziej nieuchwytnego i namacalnego – unosząca się na kartach książki nietuzinkowa, zmysłowa aura zapachów mydła. Pisarka nie sięga po oczywiste, tradycyjne nuty; zamiast tego buduje klimat wokół aromatów rzadkich, zaskakujących i niezwykle charakterystycznych, które natychmiast budzą w bohaterkach uśpione emocje. Te wyjątkowe kompozycje zapachowe nie są jedynie tłem dla opisywanych wydarzeń – stają się one subtelnymi wyzwalaczami wspomnień, które potrafią dotrzeć do najgłębszych warstw pamięci tam, gdzie słowa i dokumenty zawodzą. Każda z tych osobliwych nut zapachowych działa jak niewidzialna nić Ariadny, która krok po kroku prowadzi siostry przez labirynt rodzinnych sekretów. W ten sposób te nieoczywiste aromaty stają się dla bohaterek symbolem odkrywania własnej, autentycznej tożsamości, a czytelnika uwodzą swoją zmysłowością i nie pozwalają mu pozostać jedynie obojętnym obserwatorem.

Odbiór tej powieści szybko przestaje być jedynie śledzeniem cudzych losów, stając się głębokim, osobistym doświadczeniem. Choć decyzje obu kobiet – a także dramatyczne wybory ich przodków, podyktowane lękiem przed bliskością, pragnieniem prawdziwego uczucia czy paraliżującym strachem przed wykonaniem kolejnego kroku – niejednokrotnie budzą w nas sprzeciw, to właśnie te niewykorzystane szanse i ludzkie słabości czynią te postaci niezwykle bliskimi. Najbardziej poruszający okazuje się jednak niemal metafizyczny klimat dzieła. Nieustanna, subtelna obecność zmarłej Wandy, której duch zdaje się czuwać nad każdym oddechem wnuczek, sprawia, że podczas czytania sami zaczynamy odczuwać dziwny niepokój i bliskość minionego świata. To obcowanie z tajemnicą zmusza do refleksji nad własnymi lękami przed bliskością oraz nad tym, jak wiele cudzych, niezagojonych ran niesiemy we własnym bagażu doświadczeń.

Siła tego tytułu tkwi w jego niezwykłej mądrości – prozaiczka nie próbuje nas oceniać ani dawać gotowych recept na życie, lecz z wielką czułością pokazuje, że największą odwagą jest konfrontacja z własnym dziedzictwem. Przesłanie tej opowieści niesie głębokie ukojenie: uczy nas, że każdy popełniony błąd i każda niewykorzystana szansa mogą stać się fundamentem do zbudowania nowej, w pełni świadomej tożsamości. To właśnie w tym tkwi ostateczna wartość tej opowieści – staje się ona dla nas subtelnym i niezwykle potrzebnym impulsem do tego, by z czułością oraz odwagą przyjrzeć się własnym korzeniom i otworzyć na bliskość drugiego człowieka.

„Do zobaczenia w Marsylii” to pozycja literacka, którą z całego serca polecam miłośnikom wielowątkowych sag rodzinnych, literatury z głębokim tłem psychologicznym oraz czytelnikom poszukującym w książkach prawdziwych, nieprzemilczanych emocji. Warto po nią sięgnąć przede wszystkim dla jej rzadko spotykanej odwagi w ukazywaniu ludzkich pragnień – autorka opisuje cielesność oraz potrzebę bliskości w sposób niezwykle obrazowy, bezkompromisowy i zmysłowy, co sprawia, że po tę pozycję powinni sięgać przede wszystkim starsi nastolatkowie oraz dorośli czytelnicy. Ze względu na swoją wielowymiarowość, skomplikowaną strukturę czasową i bogactwo wątków, lektura wymaga od nas pełnego skupienia oraz uważności. Mimo że liczy ona ponad pięćset stron, to jej przyswajanie nie nuży ani przez chwilę; przez kolejne rozdziały wręcz się płynie, nerwowo przewracając kolejne karty w niecierpliwym oczekiwaniu na finał. Ta niezwykle angażująca treść trzyma w napięciu do samego końca, budząc w nas ogromne pragnienie odkrycia, czy wszystkie elementy skomplikowanej, rodzinnej układanki wreszcie trafią na swoje miejsce, przynosząc bohaterkom upragnioną prawdę oraz tak bardzo potrzebny, wewnętrzny spokój.

Ostatecznie ten tytuł pozostawia nas z poruszającym pytaniem o to, jak wiele z nas samych należy naprawdę do nas, a jak wiele jest tylko echem dawno zapomnianych głosów. To olśniewająca, pełna zapachów i cieni opowieść, która udowadnia, że dopóki nie odważymy się wejść do ciemnego pokoju naszych rodzinnych tajemnic, na zawsze pozostaniemy jedynie więźniami cudzych niedopowiedzeń. „Do zobaczenia w Marsylii” to nie tylko podróż przez czas i przestrzeń – to czułe, głębokie i niezwykle potrzebne spotkanie z samym sobą, po którym już nigdy nie spojrzymy na własną przeszłość w ten sam sposób.

[Materiał reklamowy].

Gdy wyobraźnia rodzi się z miłości i empatii. Recenzja książki „Mała wiedźma” Jolanty Bartoś

Niejednokrotnie to, co najbardziej wartościowe w literaturze, rodzi się na styku dziecięcej wrażliwości i trudnych do nazwania dorosłych doświadczeń. Świat widziany oczami dziecka ma wyjątkową zdolność dostrzegania tego, co dla dojrzałego czytelnika bywa już niewidoczne – bezwarunkowego dobra, wrażliwości wobec najmniejszych stworzeń oraz unikalnych nici łączących nasze codzienne wybory z czymś znacznie większym od nas samych. Baśniowa konwencja bywa często najlepszą formą realizmu, ponieważ pozwala nazwać lęki, próbę sił i siłę miłości bez zbędnego cynizmu. W ten właśnie nurt głębokiego, refleksyjnego pisania wpisuje się powieść „Mała wiedźma” Jolanty Bartoś, tworząc subtelny fundament pod rozważania o odwadze oraz niezłomnej sile miłości między rodzeństwem.

W centrum tej opowieści stoi zwyczajna z pozoru codzienność, w którą niespodziewanie wkracza element bajkowy. Autorka z wielkim wyczuciem kreśli portret rodzeństwa – Oli i Kuby – połączonych czymś więcej niż tylko więzami rodzinnymi: głęboką, podskórną intuicją. Światem dzieci jest bezpieczny azyl domowego ogrodu babci, przepełniony zapachami roślin i obecnością wiernych zwierzęcych towarzyszy – kota Felka i psa Dyzia. To właśnie w tej oswojonej przestrzeni, za sprawą tajemniczych drzwiczek witrażowych i odłamka magicznego szkła, pojawia się pęknięcie w dotychczasowej rutynie. Gdy mała Ola bez wahania staje w obronie słabszych stworzeń, uwięzionych w mrocznej pajęczynie, linia podziału między rzeczywistością a tym, co niewidzialne dla oczu, przestaje istnieć.

Świat zaprezentowany w powieści wspiera się na przejrzystym, choć pełnym napięcia dualizmie. Z jednej strony mamy jasną, przepełnioną harmonijnym życiem krainę Luminary, z drugiej zaś spowitą cieniem i mrocznym dążeniem Noxarę, władaną przez podstępne siły. Ta dwudzielność nie służy jedynie prostemu ukazaniu walki dobra ze złem. Kreacja przestrzeni staje się tu metaforą wewnętrznych stanów i wyzwań, z jakimi musimy się zmierzyć, gdy bezpieczeństwo najbliższych zostaje zagrożone, a fizyczna obecność ustępuje miejsca duchowej walce o ich powrót. Autorka, unikając dosłowności, pozwala czytelnikowi odczuć powagę sytuacji i groźbę utraty wewnętrznego spokoju bez burzenia poczucia baśniowego ładu.

​Bohaterowie nie są jedynie pionkami na planszy fantastycznej przygody. Postać Oli, odnajdującej swoją tożsamość jako elfka Olanira, ucieleśnia czystą, bezkompromisową empatię, która nie kalkuluje ryzyka, gdy trzeba ponieść konsekwencje własnego odruchu serca. Z kolei Kuba dojrzewa na naszych oczach do roli opiekuna – kogoś, kto w realnym świecie musi zachować czujność, rozszyfrować sygnały płynące z drugiego brzegu rzeczywistości i odnaleźć w sobie wiarę w to, że więź z siostrą sięga znacznie dalej niż granice wzroku.

​To właśnie w warstwie psychologicznej i emocjonalnej kryje się największy ciężar gatunkowy utworu. Jolanta Bartoś nie unika tematów trudnych: niepokoju o zdrowie bliskich, poczucia odpowiedzialności czy konieczności zmierzenia się z własną bezsilnością. Powieść uświadamia, że dojrzałość nie mierzy się wiekiem, lecz gotowością do trwania przy kimś w najtrudniejszych momentach. Braterska i siostrzana miłość staje się tu pancerzem chroniącym przed mrokiem, a domowy ogród – miejscem, w którym odnajduje się siłę do walki o to, co najcenniejsze.

​Pięknym dopełnieniem tej emocjonalnej warstwy jest oprawa wizualna książki. Dopracowana okładka natychmiast budzi ciekawość i rozpala wyobraźnię młodego odbiorcy, stanowiąc obietnicę pasjonującej przygody. Wartościowym elementem publikacji są również autorskie, czarno-białe ilustracje stworzone przez autorkę, które dla małego czytelnika stają się zarazem urokliwą kolorowanką. Ten zabieg nadaje książce unikalny wymiar – pozwala młodemu odbiorcy stać się współtwórcą przedstawionego świata. Czytelnik nie tylko śledzi losy bohaterów, ale zyskuje przestrzeń do nadania baśniowej krainie własnych barw, odcieni i emocji, dokładnie tak, jak podpowiada mu wyobraźnia. Graficzny koncept staje się dzięki temu pomostem między tekstem a twórczą ekspresją dziecka.

Dla małego odbiorcy lektura tej książki staje się poruszającym doświadczeniem emocjonalnym – od lekkiego dreszczyku niepokoju w momentach zagrożenia, przez ciekawość i zachwyt nad cudowną krainą, aż po głębokie poczucie ulgi i bezpieczeństwa, jakie niesie siła rodzinnej miłości. To opowieść, która nie tylko bawi, ale i delikatnie oswaja trudne uczucia, ucząc wrażliwości na los innych.

„Mała wiedźma” wydana nakładem Wydawnictwa Literackiego Białe Pióro okazuje się historią nastrojową, balansującą na granicy przygody i metafizycznego zamyślenia. Z pełnym przekonaniem warto polecić tę pozycję do wspólnego, rodzinnego czytania – to cenny pretekst do ważnych rozmów z dziećmi o empatii i wzajemnym wsparciu. Książka zostawia czytelnika z cichym, ale wyraźnym przesłaniem: blask, który nosimy w sobie i przekazujemy innym, ma moc pokonania każdego cienia.

*Z racji, że książka jest wydaniem kolekcjonerskim, w niewielkim nakładzie, nie zwlekajcie z jej zakupem. Do nabycia wyłączne bezpośrednio od samej autorki bądź wydawcy.

[ Materiał reklamowy].

W matni wyparcia i rodzinnych tajemnic. Dlaczego „Nasza” Małgorzaty Węglarz to thriller, który zostaje w głowie na zawsze?

Ludzka pamięć ma niezwykłą zdolność do grzebania najtrudniejszych wspomnień, wznosząc mury wyparcia w imię codziennego spokoju. Przeszłość jednak rzadko daje o sobie zapomnieć. Powrót do miejsc odepchniętych na margines świadomości staje się bolesną konfrontacją z milczeniem, pod którym wciąż tętni dawny lęk. W tę gęstą od napięć przestrzeń wprowadza nas Małgorzata Węglarz w powieści „Nasza”. Ta wyczekiwana kontynuacja poruszającego tomu „Moja” nie jest jedynie klasycznym thrillerem, lecz przede wszystkim niespiesznym studium mechanizmów traumy oraz ceny, jaką płaci się za odzyskanie prawdy o sobie.

​Tym symbolicznym punktem na mapie, w którym zepchnięta w cień przeszłość zaczyna stawiać opór, stają się zrujnowane zabudowania dawnego ośrodka kolonijnego „Słoneczna Przystań”. To właśnie w tej surowej scenerii Nina Kierowicz podejmuje próbę dotarcia do prawdy o niewyjaśnionym zniknięciu swoich braci, które przed dwudziestu laty naznaczyło całą jej rodzinę. Jej prywatne dochodzenie zyskuje nowy wymiar, gdy na drodze kobiety staje Sandra. Obecność tej bohaterki otwiera zamknięte dotąd drzwi ludzkiej świadomości, będąc żywym dowodem na to, jak głębokie potrafią być ślady dawnych przeżyć. Pisarka rezygnuje z tradycyjnych schematów kryminalnych. Skupia się na cichym dramacie jednostek zderzonych z murem lokalnej zmowy milczenia, gdzie każdy świadek boi się naruszenia ustalonego porządku. W tym małomiasteczkowym, zawieszonym w bezruchu świecie, zniknięcie dzieci sprzed lat staje się punktem wyjścia do ukazania, jak dawne krzywdy nieustannie rezonują w teraźniejszości.

Wchodząc głębiej w tę rzeczywistość, dostrzegamy, że twórczyni nie tyle buduje klasyczne napięcie oparte na pogoni za sprawcą, ile precyzyjnie rozwarstwia koszty wieloletniego milczenia. Dynamika fabuły opiera się na bolesnym kontraście między dwoma sposobami radzenia sobie z katastrofą – determinacją, która każe rozgrzebywać przeszłość w imię sprawiedliwości, oraz kruchą, pełną potknięć próbą rekonstrukcji własnego życia. Autorka z dużą intuicją pokazuje, że wyjście z cienia dawnego dramatu nie polega na spektakularnym triumfie, lecz na powolnym odzyskiwaniu niezależności wbrew ciężarowi, jaki na barki bohaterki zrzuciło otoczenie. Przeplatające się w tekście motywy ucieczki przed prawdą i strachu przed odpowiedzialnością ujawniają się w postawach sąsiadów oraz świadków, którzy dla własnego spokoju woleli udawać niepamięć. Najbardziej intrygującym punktem tej analizy staje się jednak dekonstrukcja samego motywu niesienia pomocy, stawiająca przed nami niewygodne pytanie o granice poświęcenia. Ta historia dotyka gorzkiej prawdy o tym, jak dobre intencje i chęć ochrony bliskich potrafią uwikłać człowieka w sieć toksycznych zależności. Czyni to z drugiego tomu thriller, który trzyma w napięciu nie dzięki makabrze, lecz poprzez nieuchronne zbliżanie się do momentu, w którym prawda musi zastąpić dotychczasowe kłamstwo.

​Ten duszny klimat nie wybrzmiałby jednak z taką siłą, gdyby nie konstrukcja całości oraz język, jakim posługuje się powieściopisarka. Pisze ona w sposób plastyczny, a zarazem surowy, unikając zbędnych ozdobników na rzecz budowania emocjonalnego napięcia. Tempo akcji, z pozoru niespieszne i uważne, idealnie współgra z procesem odkrywania tajemnicy. Pozwala czytelnikowi chłonąć atmosferę i analizować każdy szczegół, by nagle, w odpowiednich momentach, przyspieszyć bieg wydarzeń. Taka struktura sprawia, że warstwa stylistyczna staje się bezpośrednim przedłużeniem stanu psychicznego bohaterek, a książka zyskuje magnetyczną siłę od pierwszej do ostatniej strony.

​Lektura natychmiast wrzuca w stan czujności, z którego trudno się oswobodzić. Współodczuwanie z postaciami okazuje się jednak procesem złożonym. Nie ma tu miejsca na prostą sympatię. Zostajemy wrzuceni w sam środek wewnętrznej szamotaniny Niny i Sandry, przez co ich ból, bezsilność oraz determinacja stają się niemal fizycznie odczuwalne. Ta bliskość bywa wyczerpująca, ponieważ decyzje kobiet – często dyktowane przez lęk – potrafią budzić w nas opór, a nawet gniew. Jako czytelnik zostałam postawiona nie tyle w roli obserwatora cudzego dramatu, ile uczestnika trudnego dialogu z własnym sumieniem. Ten podskórny niepokój nie wynika z tanich chwytów, lecz z pytań, jakie bezwiednie zaczynamy zadawać samemu sobie – o granice własnej wytrzymałości w obliczu straty i o to, jak głęboko można schować prawdę, by móc dalej żyć.

​Kontynuacja nie tylko dorównuje swojej poprzedniczce, ale pod wieloma względami ją przewyższa. O ile pierwszy tom budował fundamenty pod tę historię, o tyle ten jest znacznie dojrzalszy warsztatowo, głębszy psychologicznie i bardziej zwarty. Największa siła tej powieści tkwi jednak w finale. Prawda, którą ostatecznie odkrywamy, uderza z ogromną mocą i całkowicie zaskakuje, zmuszając do natychmiastowego przewartościowania wszystkiego, co do tej pory wiedzieliśmy o bohaterach. Książkę polecam przede wszystkim miłośnikom thrillerów psychologicznych, którzy nad krwawe opisy przedkładają duszny klimat i skomplikowane relacje. To obowiązkowa lektura dla każdego, kto w literaturze szuka nieoczywistych pytań i nie boi się historii, które zostają w głowie na bardzo długo.

​„Nasza” nie pozwala na szybki powrót do rzeczywistości, pozostawiając w człowieku trudny do zatarcia ślad. Powieściopisarka stworzyła opowieść, która bezlitośnie obnaża iluzję kontrolowanego milczenia i przypomina, że przed własną przeszłością nie ma dokąd uciec. Zamykając tę książkę, nie żegnamy się z jej duszną atmosferą. Zostajemy w niej na długo, sam na sam z pytaniem o to, ile z nas samych potrafiłaby odebrać nam tajemnica.

[Materiał reklamowy].

Anatomia życiowych potknięć. O zrzucaniu masek i poszukiwaniu autentyczności w „Bez planu B” Wioletty Piaseckiej

Jednym z największych ludzkich złudzeń jest przekonanie, że życie daje się ująć w ramy precyzyjnego harmonogramu. Od najmłodszych lat, niemal podświadomie, jesteśmy uczeni projektowania przyszłości. Tworzymy w głowach mapy, wyznaczamy cele, a kultura efektywności bezustannie powtarza nam, że człowiek dojrzały to człowiek zabezpieczony na każdą ewentualność. Inwestując w to dążenie do absolutnej kontroli, stajemy się architektami iluzji. Budujemy alternatywne scenariusze, a w kieszeni zawsze staramy się nosić jakiś plan awaryjny – to psychiczne koło ratunkowe, które ma nas uchronić przed lękiem przed porażką, samotnością czy nagłą utratą gruntu pod nogami.

​Prawdziwe życie rzadko jednak interesuje się naszymi planami. Najważniejsze, najbardziej formujące nas momenty nadchodzą zazwyczaj bez zapowiedzi, wywracając misternie wzniesione konstrukcje do góry nogami. Wtedy okazuje się, że ta cała zapobiegliwość była jedynie dążeniem do oswojenia chaosu. I właśnie w tym punkcie, gdzie kończą się bezpieczne scenariusze, a zaczyna bolesna, pozbawiona taryfy ulgowej rzeczywistość, rodzi się najważniejsza wiedza o nas samych.

To fundamentalne zderzenie ludzkich oczekiwań z nieprzewidywalnością losu staje się osią najnowszej powieści Wioletty Piaseckiej „Bez planu B”. Pokazuje ona w niezwykle dojrzały, a przy tym na wskroś życiowy sposób, że najtrudniejsza lekcja, jaką musimy odebrać, nie dotyczy tego, jak skutecznie realizować swoje założenia, ale jak przetrwać i odnaleźć siebie w świecie, w którym dotychczasowe plany nagle przestały obowiązywać.

Narracja przenosi nas w głąb świata struktur korporacyjnych Gdańska – przestrzeni, która w teorii oferuje prestiż i stabilizację, a w praktyce bywa bezwzględną areną walki o przetrwanie. To właśnie tam krzyżują się drogi dwóch kobiet, Ewy i Renaty, których dotychczasową bliskość i solidarność los wystawia na najcięższą formę weryfikacji. Pisarka z wielką wnikliwością kreśli ich portrety, unikając przy tym jednoznacznych uproszczeń. Poznamy dwie skrajne postawy wobec sukcesu: z jednej strony kobietę, która dla lojalności wobec firmy zrezygnowała z tworzenia własnego, bezpiecznego świata, z drugiej zaś tę, która pod maską idealnego życia rodzinnego skrywa chorą, nienasyconą ambicję. Gdy w firmie dochodzi do gwałtownego tąpnięcia i zmiany na szczytach władzy, misternie budowany porządek obu bohaterek obraca się w niwecz. Zaczyna się brutalne zderzenie postaw, w którym dotychczasowe maski opadają, a dawne przyjaciółki stają po przeciwnych stronach barykady, zmuszone do walki o miejsce w nowej rzeczywistości.

​Pierwsza z bohaterek, Ewa, staje się uosobieniem losu człowieka, który całe poczucie wartości oparł na zewnętrznych filarach – na pozycji zawodowej, lojalności wobec instytucji i codziennej rutynie. Kiedy ten świat nagle runie, nie otrzymujemy prostej, hollywoodzkiej opowieści o natychmiastowym podnoszeniu się z kolan. Wręcz przeciwnie – fabuła z odwagą i realizmem pokazuje brzydotę kryzysu. Obserwujemy proces powolnego odzierania bohaterki z dotychczasowej roli, jej dojmującą dezorientację, a nawet destrukcyjne zabiegi mające na celu zagłuszenie rzeczywistości. Ta perspektywa jest niezwykle cenna, ponieważ zdejmuje z nas presję natychmiastowej siły. Pokazuje, że dotknięcie emocjonalnego dna bywa samotne, ale paradoksalnie to właśnie w tym punkcie zerowym rodzi się przestrzeń na redefinicję dotychczasowej egzystencji. Droga, którą ostatecznie wybiera Ewa, to lekcja pokory i zderzenie z zupełnie inną, surowszą stroną bytowania, gdzie luksus ustępuje miejsca elementarnym wartościom.

​Zupełnie inny, równie przejmujący bieg przyjmuje wątek Renaty. To z kolei fascynujące, choć momentami przerażające studium drapieżnej ambicji, która wymyka się spod kontroli. Renata staje się wyrazistym symbolem współczesnego człowieka, który uwięziony w pułapce wiecznego niedosytu i lęku przed porażką, zaczyna traktować innych przedmiotowo. W tekście bezlitośnie obnażono mechanizm, w którym pogoń za statusem i poklaskiem stopniowo znieczula na drugiego człowieka. Najbardziej uderzający w tym wątku jest kontrast między fasadą a wnętrzem: starania o utrzymanie pozorów idealnego domu za wszelką cenę zderzają się tu z moralnymi kompromisami i spiskami na gruncie zawodowym. Twórczyni książki pokazuje, że sukces budowany po trupach niesie za sobą ogromny, ukryty koszt. Ostatecznie ten pęd nie prowadzi do triumfu, lecz do emocjonalnego bankructwa, zostawiając bohaterkę na placu boju z najtrudniejszym przeciwnikiem – z konsekwencjami egoistycznych wyborów.

Osobiste dramaty bohaterek stają się punktem wyjścia do znacznie szerszej refleksji nad tym, jak żyjemy we współczesnym świecie. Na pierwszy plan wysuwa się tu niezwykle celnie uchwycony motyw architektury pozorów i noszenia masek. Opowieść z wielką czułością zdejmuje blichtr z codzienności, która z zewnątrz wygląda na pasmo nieustannych sukcesów. W powieści ukazano, jak ogromny wysiłek wkładamy każdego dnia w to, by otoczenie widziało nas jako spełnionych i bezbłędnych. Ta potrzeba nieustannej kreacji okazuje się pułapką. Książka dotyka bardzo bolesnego momentu: chwili, w której człowiek z lęku przed odrzuceniem zaczyna mylić twarz z rolą, jaką przyszło mu grać przed światem, co nieuchronnie prowadzi do głębokiej samotności.

​Naturalną, oczyszczającą przeciwwagą dla tej dusznej i pełnej napięcia codzienności staje się motyw podróży jako życiowego lustra. Przeniesienie akcentów w zupełnie inną, surowszą rzeczywistość nie ma w sobie nic z powierzchownego poszukiwania egzotycznego azylu od problemów. To raczej zderzenie światów, które pozwala na nowo ustawić wewnętrzny kompas. Kontrast między skomplikowaną, przesiąkniętą małostkowymi ambicjami codziennością a życiem odartym z konsumpcyjnego nadmiaru zmusza do zadania sobie fundamentalnych pytań. W tym prostszym otoczeniu dotychczasowe lęki, urazy i walka o prestiż nagle tracą swoją domniemaną wagę. Podróż w tej optyce staje się więc opowieścią o zrzucaniu starych ciężarów na rzecz powrotu do tego, co najbardziej elementarne.

​Czytając tę powieść, trudno uniknąć nieustannego konfrontowania własnych doświadczeń z losami Ewy i Renaty. Z każdym kolejnym rozdziałem do głosu dochodzi bowiem świadomość, że pod warstwą gdańskich realiów bije serce opowieści o sprawach, które w mniejszym lub większym stopniu dotykają każdego z nas. To właśnie w tej intymnej sferze książka rezonuje najsilniej. Buduje w nas przestrzeń na refleksje o tym, ile sami jesteśmy w stanie znieść, gdy grunt usuwa nam się spod nóg, i jak łatwo w codziennym biegu rozmijać się z tym, co naprawdę cenne. Historia ta została utkana z emocji, które wszyscy znamy: z lęku przed odrzuceniem, z potrzeby akceptacji, ale przede wszystkim – z cichej nadziei na to, że koniec jednej drogi może być początkiem czegoś znacznie piękniejszego.

To opowieść, która dotyka nas tak głęboko, ponieważ niesie w sobie uniwersalne prawdy o miłości oraz o wielopoziomowej potrzebie wybaczenia. Nie chodzi tu wyłącznie o trudną sztukę wybaczenia samemu sobie, ale również o odwagę do wyciągnięcia ręki po wybaczenie od innych oraz gotowość do odpuszczenia win tym, którzy nas zawiedli. Proces ten został sformułowany jako bolesna, oczyszczająca droga, która jako jedyna potrafi przynieść upragnioną ulgę i przywrócić utracone poczucie wewnętrznego spokoju. Bez tego mentalnego zamknięcia przeszłości niemożliwe staje się przecież budowanie życia na nowo, klocek po klocku, na zgliszczach starych złudzeń. Lektura zostawia nas więc nie z poczuciem utraty życiowej busoli, ale z ciepłym, kojącym przeświadczeniem, że dopóki oddychamy, żadne rozwiązanie nie jest ostateczne.

Największa wartość powieści kryje się w rezygnacji z moralizatorstwa i uproszczonych, banalnych podziałów. Fabuła nie ocenia bohaterek odgórnie, lecz pozwala im na błędy, przez co ich dylematy stają się nam bardzo bliskie. Książka nie oferuje gotowych recept, lecz zmusza do przyjrzenia się własnym wyborom, stając się drogowskazem wskazującym, że każde tąpnięcie niesie w sobie zalążek nowego początku.

​Ten poruszający przekaz zyskuje na sile dzięki przemyślanemu warsztatowi, który bezpośrednio dyktuje emocje podczas lektury. Pisarka posługuje się językiem plastycznym, a zarazem pozbawionym zbędnego patosu, co pozwala bez przeszkód wniknąć w wewnętrzny świat postaci. Z wielkim wyczuciem buduje też klimat – początkowa, duszna atmosfera rywalizacji zawodowej stopniowo ustępuje miejsca przestrzeni znacznie jaśniejszej, niosącej ukojenie. Dynamika narracji idealnie współgra z tymi zmianami: momenty gwałtownych zwrotów akcji przeplatają się z chwilami celowego wyciszenia, dającymi czas na osobiste przemyślenia. Całość dopełnia kompozycja oparta na naprzemiennym oddawaniu głosu obu kobietom. Taki zabieg nadaje relacji naturalny rytm i sprawia, że od książki trudno się oderwać, gdyż każda perspektywa rzuca nowe światło na dotychczasowe wydarzenia.

Tę książkę polecam przede wszystkim osobom, które znalazły się na życiowym zakręcie, zmagają się z nagłą utratą stabilizacji lub próbują zdefiniować siebie na nowo, z dala od narzuconych ról i oczekiwań otoczenia. Trafi ona również do serc miłośników niejednoznacznych opowieści obyczajowych, którzy w literaturze szukają prawdy o relacjach, trudnych wyborach i cenie, jaką płaci się za sukces. Warto po nią sięgnąć, ponieważ działa jak oczyszczający kompas – nie serwuje łatwego pocieszenia, ale daje dojrzałą wiarę w to, że nawet głęboki kryzys może przynieść ostatecznie wyzwolenie i szansę na zbudowanie czegoś bardziej autentycznego.

​W ostatecznym rozrachunku „Bez planu B” okaże się książką niezwykle mądrą. Rozsypanie się misternie układanego harmonogramu bywa tu jedyną szansą na odzyskanie wewnętrznej wolności. Tyma historią zostaje pod powiekami na długo po przewróceniu ostatniej strony, niosąc ze sobą kojące przeświadczenie, że dopóki starcza nam tchu, żadna porażka nie jest ostateczna, a najpiękniejsze scenariusze pisze dla nas los właśnie wtedy, gdy zabraknie nam planu awaryjnego.

POROZMAWIAJMY:

Zostawiam Was z tym pytaniem na koniec: czy macie swój plan awaryjny na wypadek, gdyby rzeczywistość nagle zniszczyła świat, który tak starannie wokół siebie budujecie? Dajcie znać w komentarzach, jak radzicie sobie z życiowymi zakrętami.

[Zakup własny].

Gdy cisza staje się zbyt ciężka. „Odnajdziemy się wśród gwiazd” Justyny Kisiel – poruszająca opowieść o trudzie wybaczania i odnajdywaniu nadziei.

Bywają w życiu momenty, gdy świat wokół nas nie tyle milknie, ile zaczyna ciążyć nieznośną, gęstą ciszą. To czas, w którym najtrudniejszą podróżą okazuje się nie ta mierzona kilometrami, lecz ta prowadząca w głąb własnej wrażliwości – tam, gdzie chowamy powoli wygasające marzenia, nieprzepracowany żal i słowa, na których wypowiedzenie brakło nam odwagi. Często łudzimy się, że schronienie w codziennej rutynie lub zasłanianie się milczeniem uchroni nas przed cierpieniem. W rzeczywistości jednak ten cichy odwrót jedynie pogłębia bolesny dystans: do najbliższych, do otoczenia, a wreszcie do nas samych. Prawdziwe ocalenie nie zaczyna się od odcięcia przeszłości grubą kreską, lecz od przyzwolenia sobie na słabość, wzięcia powolnego, głębokiego wdechu i stanięcia w prawdzie wobec własnego bólu. To właśnie tę delikatną anatomię trudnych emocji, skrytego oddalenia oraz mozolnego odnajdywania drogi do światła uczyniła osią swojego literackiego debiutu Justyna Kisiel w powieści „Odnajdziemy się wśród gwiazd”.

​W centrum tej opowieści pisarka stawia Genowefę i Ksawerego – dwójkę ludzi, których do niedawna łączyła silna, bezwarunkowa miłość. Kiedy jednak ich codzienność niszczy traumatyczne doświadczenie, dotychczasowy fundament zaczyna kruszeć. Zamiast szczerej rozmowy pojawia się wycofanie, a miejsce utraconej bliskości zajmuje chłodna, coraz bardziej dostrzegalna obcość. Nie mogąc dłużej trwać w tym bezruchu, bohaterka podejmuje trudną decyzję o wyjeździe w Bieszczady. To tam, wśród surowego piękna natury i z pomocą nowo poznanych osób, próbuje poskładać w całość rozbite życie i odzyskać utracony spokój. Ta zarysowana wstępnie historia staje się zaledwie punktem wyjścia do wielowarstwowej analizy ludzkiego wnętrza.

​Siła tej literackiej opowieści leży w poruszającym, niezwykle wyważonym zarysie portretów psychologicznych bohaterów. Twórczyni nie szuka winnych; z empatią przygląda się dwojgu partnerom uwięzionym w odmiennych mechanizmach obronnych. Genowefa uosabia ten rodzaj cierpienia, który wymaga zatrzymania i wybrzmienia – jej niezdecydowanie i zagubienie mogą na początku budzić w czytelniku brak zrozumienia, a nawet lekką irytację, jednak z czasem okazują się trafnym zabiegiem ukazującym stan głębokiego, wewnętrznego rozdarcia, gdy nie wiadomo, co zrobić dalej ani czego się uchwycić. Ksawery reprezentuje z kolei postawę nierzadko spotykaną w obliczu kryzysu: pozorną racjonalizację, skupienie na zadaniach oraz zamykanie bolesnych wspomnień za drzwiami dyskrecji. Ta rozbieżność w sposobie przeżywania żałoby staje się między nimi niewidzialną, lecz nieprzepustową barierą. W tekście z niemal kliniczną precyzją odsłonięto, jak brak gotowości na pokazanie własnej bezsilności potrafi oddalić od siebie dwoje najbliższych sobie serc.

​W ten emocjonalny fundament został wpleciony motyw Bieszczad, które nie są jedynie malowniczym tłem wydarzeń, lecz stają się aktywnym uczestnikiem procesu uzdrowienia. Surowość i niemilknący szum natury tworzą przestrzeń do odzyskania utraconej harmonii, stanowiąc wyraźny kontrast dla dusznej atmosfery dotychczasowego życia bohaterów. To właśnie w tej głębokiej ciszy Genowefa zaczyna mierzyć się z nieprzepracowanym żalem. Narracja z dużą wrażliwością ukazuje, że droga do wybaczenia – zarówno partnerowi, jak i samej sobie – nie polega na wymazaniu pamięci, lecz na powolnym odnajdywaniu akceptacji. Motyw nowego początku splata się tu z nieuchronnością konfrontacji z przeszłością, przypominając, że prawdziwe światło można odnaleźć dopiero wtedy, gdy przestaniemy uciekać przed własnym cieniem.

Proces wewnętrznej odbudowy bohaterki nie dokonuje się jednak w całkowitej izolacji. Istotną rolę odgrywa tu bieszczadzka społeczność – mieszkańcy, którzy oferują proste wsparcie i bezinteresowną życzliwość, nie wymagając przy tym tłumaczenia się z ran przeszłości. To właśnie w tym bezpiecznym otoczeniu kiełkuje pierwsze nieśmiałe otwarcie na nową bliskość. Narodziny świeżego uczucia nie przynoszą jednak natychmiastowego ukojenia; stają się raczej źródłem trudnego dylematu. Zranione serce musi zmierzyć się z lękiem przed ponownym zaufaniem, podczas gdy nienaprawione sprawy z dawnego życia przypominają, że nie da się zbudować trwałości bez ostatecznego rozliczenia z tym, co minęło.

W tym przełomowym momencie historia dotyka jednego z najbardziej przejmujących motywów – nieuchronności konfrontacji z przeszłością, która zjawia się nieproszona, skłaniając do zajęcia jasnego stanowiska. Dla Genowefy ten powrót nie jest jedynie rodzajem wspomnienia, lecz przeradza się w bolesny dylemat moralny. Bohaterka musi zmierzyć się z wyborem, w którym żaden ze scenariuszy nie niesie prostej ulgi. Z jednej strony pojawia się pokusa całkowitego wymazania dawnych ran, z drugiej – poczucie odpowiedzialności za więź, która ukształtowała całe jej dotychczasowe życie. Autorka tworzy tu niezwykle dojrzałą przestrzeń refleksyjną, w której czytelnik wraz z bohaterką odczuwa ciężar decyzji pozbawionej czarno-białych barw.

​Dopełnieniem tej emocjonalnej opowieści jest wyjątkowo dojrzały warsztat językowy. Pisarka posługuje się plastycznym, wyczulonym na detal stylem, nie ulegając pokusie taniego sensacjonalizmu czy przesadnego dramatyzmu. Niespieszne tempo akcji daje czytelnikowi przestrzeń na refleksję, a przemyślana kompozycja opiera się na stopniowym dawkowaniu napięcia i subtelnym odkrywaniu kolejnych warstw ludzkiej wrażliwości. Autorka udowadnia tą pierwszą powieścią, że posiada ogromne wyczucie literackiego rytmu, tworząc historię dopracowaną oraz niezwykle spójną.

​Od pierwszych stron proza ta chwyta za serce i nie pozwala odłożyć się na bok, niosąc ze sobą ładunek emocjonalny o niemal namacalnym ciężarze. To lektura wymagająca, skłaniająca do współdzielenia z Genowefą dramatycznych doświadczeń, jakich nie życzyłoby się nikomu. Najbardziej zaskakującym, a zarazem bolesnym momentem okazał się dla mnie punkt kulminacyjny całej opowieści – to właśnie w tym punkcie granica między odbiorcą a bohaterką całkowicie zanika. Przeżywanie jej emocji staje się tak intensywne, że wyciska łzy. Zmusza nie tylko do głębokiego ukłonu nad cierpieniem, ale także nad siłą miłości, której nic nie jest w stanie pokonać – nad potęgą ponownego otwarcia własnego serca i zrozumienia tego, co najważniejsze tu i teraz.

​To powieść, po którą bez wątpienia warto sięgnąć – dojrzała, otulająca, a zarazem poruszająca do głębi historia, od której trudno się oderwać. Autorka wieńczy ją słodko-gorzkim, niezwykle poruszającym zakończeniem, które ucieka od łatwych schematów i na długo zostaje w pamięci. Polecam tę książkę z całego serca miłośnikom prozy obyczajowej z rozbudowanym tłem emocjonalnym, a także wszystkim poszukującym w literaturze autentyczności, nadziei i odpowiedzi na trudne życiowe pytania. To idealna lektura dla osób, które cenią w opowieściach prawdę o ludzkich relacjach i szukają historii dających otuchę w chwilach własnych zawirowań.

W ostatecznym rozrachunku otrzymujemy niezwykle czuły portret wychodzenia z mroku, który udowadnia, że nawet po najcięższej nocy można odnaleźć własne światło. Justyna Kisiel stworzyła opowieść nie tylko o trudzie wybaczania i godzeniu się ze stratą, ale przede wszystkim o odwadze do otwarcia na to, co przynosi los. To literatura, która nie obiecuje prostych rozwiązań, lecz zostawia czytelnika z głębokim przekonaniem, że dopóki potrafimy kochać i szukać bliskości, żaden zmierzch nie trwa wiecznie.

[Materiał reklamowy].