„Życie za życie” – surowy rachunek sumienia w mistrzowskim thrillerze Anety Kisielewskiej

Często wydaje Ci się, że znasz granice własnej wytrzymałości i moralności – dopóki w Twoje ręce nie trafi książka taka jak „Życie za życie”. Lektura najnowszego thrillera Anety Kisielewskiej stała się dla mnie brutalnym wstrząsem, zmuszając do refleksji, o których wcześniej bałam się nawet pomyśleć. W świecie, w którym codziennie przywdziewasz maskę normalności, rzadko masz odwagę zajrzeć pod jej spód. Wolimy ukrywać trudną prawdę o sobie, byle tylko nie zmierzyć się z nieupiększonym „ja”. To właśnie tam, w mroku niespełnionych pragnień i skrywanych obaw, toczy się najtrudniejsza walka. Prawdziwa tragedia nie rozgrywa się bowiem na pokaz. Ma ona miejsce w ciszy czterech ścian, gdy koszt ocalenia miłości staje się niemożliwy do udźwignięcia. Czytając tę historię, przestałam być tylko obserwatorką. Zaczęłam z niepokojem pytać samą siebie: ile warte jest moje życie i czyją śmiercią byłabym gotowa za nie zapłacić?

​Pisarka kreśli autentyczny portret trzech kobiet i rzuca Ci wyzwanie, sprawdzając, jak wiele z własnej godności jesteś w stanie oddać w zamian za prawo do nowego początku. W gęstej atmosferze współczesnego miasta splatają się ścieżki postaci uciekających przed własnymi demonami. To poruszająca opowieść o wyborach tak trudnych, że zacierają granice między etyką a upadkiem.

​Poznajemy Dianę – kobietę sukcesu, która w luksusie odnalazła azyl przed traumatyczną przeszłością. Jednak pod nieskazitelną fasadą jej codzienności nieustannie pulsuje napięcie. Z zupełnie innej strony uderza w nas determinacja Julii. Ta inteligentna dziennikarka zmieniła swoją egzystencję w mroczne studium obsesji na punkcie macierzyństwa; to właśnie ta nieustępliwość sprawiła, że nieświadomie ściąga na siebie gniew innych osób. W ten skomplikowany układ wkracza Kaja – uosobienie zagubienia. Szukając bezpiecznej przystani, dotkliwie przekonuje się, że mrok to jej codzienność, a prawdziwe zagrożenie ma twarz, którą zna aż nadto dobrze. Gdy ich drogi nieuchronnie się przecinają, dochodzi do eksplozji skrywanych sekretów. Wspólny cel bohaterek paradoksalnie staje się ich największym ryzykiem.

Wraz z rozwojem wydarzeń Twój początkowy dystans nieuchronnie znika, ustępując miejsca narastającemu niepokojowi, który z każdym rozdziałem zmienia się w obezwładniające współodczuwanie z bohaterkami. Wstrząsające jest to, jak jedna drastyczna decyzja potrafi bezpowrotnie splatać ze sobą obce życiorysy. Książka ukazuje, że to, co miało nieść ratunek, staje się pętlą zaciskającą się na szyi każdej z nich.

W tym świecie spokój jest kruchą iluzją, zależną od ruchu wykonanego przez kogoś, kogo nawet nie znasz. To starcie charakterów stało się dla twórczyni pretekstem do poruszenia tematu przemocy wobec kobiet oraz toksycznych relacji. Rzeczywistość w jej ujęciu to często klaustrofobiczna pułapka, z której ucieczka wymaga heroicznej odwagi. Tekst wysyła jasny sygnał: nie jesteś osamotniona w swoim cierpieniu. Przerażenie ma wiele twarzy, ale ten sam dławiący smak – niezależnie od statusu społecznego czy miejsca, w którym się znajdujesz.

​Warto tutaj podkreślić gorzką lekcję wynikającą z tej opowieści: choć wspieranie drugiego człowieka jest szlachetną cechą, należy w nim zachować czujność. Musisz mieć świadomość, że za każdą historią osoby, której podajesz rękę, może kryć się niebezpieczeństwo. Czasem cena za ten gest jest najwyższa – to zagrożenie, które odciska piętno na Tobie i niesie nieodwracalne skutki.

Przekaz wzmacnia wielogłosowa narracja oraz umiejętne zastosowanie retrospekcji, które pozwalają zajrzeć w przeszłość bohaterek i zrozumieć drogę, która doprowadziła je do obecnego miejsca. Autorka unika oceniania; zamiast podawać gotowe wyroki, zmusza Cię, byś to Ty zmierzyła się z ich dylematami. Podczas lektury towarzyszyło mi lepkie uczucie osaczenia. To nie jest thriller, który odkłada się na półkę z ulgą. Styl jest oszczędny i precyzyjny, co tylko potęguje duszny klimat. Dynamikę tej opowieści wyznacza przede wszystkim Twój przyspieszony puls, prowadząc Cię nieuchronnie do finału, który nie szuka taniego zaskoczenia, lecz uderza nagą prawdą.

​Rekomenduję ten tytuł każdemu, kto szuka w literaturze bezkompromisowej szczerości. „Życie za życie” to krzyk zamieniony w walkę o godność i surowy zapis bitwy o samą siebie. Choć lektura wywołuje dyskomfort, ostatecznie daje mi nową energię i przekonanie, że na odzyskanie własnego głosu nigdy nie jest za późno. Zostaję z dręczącym pytaniem o granicę między instynktem przetrwania a utratą człowieczeństwa, ale i z nadzieją, że w tej walce – mimo mroku – nie muszę być sama.

To nie jest książka, którą po prostu przeczytasz i odłożysz na półkę. Ona zostaje pod powiekami jeszcze długo po zgaszeniu światła, zmuszając do rachunku sumienia, którego wcale nie miało się ochoty robić. Jeśli szukasz lektury, która Cię przeczołga emocjonalnie, a na koniec zostawi z pytaniem, na które boisz się odpowiedzieć – „Życie za życie” jest właśnie taką pozycją. Bezlitosną, ale boleśnie potrzebną.

PYTANIA DO DYSKUSJI:

💬Gdzie Twoim zdaniem kończy się bezinteresowna pomoc, a zaczyna niebezpieczne ryzyko?

💬 Czy zdarzyło Ci się kiedyś, że wyciągnięta do kogoś pomocna dłoń przyniosła skutki, których zupełnie się nie spodziewałeś?

[Materiał reklamowy].

Strażniczka serca.

Kochani, czy podpisaliście oświadczenie woli wyrażające zgodę na przeszczep waszych organów po śmierci? Wiem, że jest to bardzo trudny i delikatny temat, dlatego nie należy wywierać na nikim presji, aby tak ważną decyzję podjął. Ja niestety z przyczyn ode mnie niezależnych dawcą organów zostać nie mogę, jednak uważam, że jest to najpiękniejszy dar, jaki człowiek może ofiarować człowiekowi. Ten wielki gest może uratować życie wielu osobom, a jakaś część nas nadal będzie w nich żyła, mimo że, nas już nie będzie. Nie wolno nam jednak zapomnieć, że podczas, gdy rodzina osoby, która otrzymała szansę na nowe życie właśnie dzięki przeszczepowi, cieszy się i jest ogromnie wdzięczna losowi za to, że udało się uratować kogoś, kogo kochają, jest również ta druga rodzina. Ta, która cierpi po stracie, kogoś, kto musiał umrzeć, aby ktoś mógł żyć. Co więcej, pójdźmy o krok dalej. Często bowiem zdarza się tak, że decyzja o byciu dawcą musi zostać podjęta bardzo szybko, na przykład wówczas kiedy potencjalny dawca ulega nagłemu wypadkowi. W takim przypadku ciężar tej najtrudniejszej woli spada na jego najbliższych. Ich świat nagle rozpad się na kawałki, a jedyne czego pragną to, aby to wszystko, co teraz dzieje się w ich życiu okazało się tylko koszmarnym snem.

Nie martwcie się, nie zdecydowałam się podjąć tego tematu ze względu na to, iż dotknął on mnie, bądź ważne dla mnie osoby. Jak zawsze jestem wdzięczna autorom, że poprzez książki, które oddają w nasze ręce, nie tylko przypominają nam, co w życiu ma największą wartość, ale przede wszystkim przedstawiają różne perspektywy spojrzenia na ten sam temat, tak abyśmy my sami mogli uświadomić sobie, że nic w życiu nie jest jednoznaczne i oczywiste.

Przekonała się o tym główna bohaterka książki Alex Dahl „Życie za życie”, o której chcę Wam dziś opowiedzieć.

Jeszcze rok temu moglibyśmy pozazdrościć jej życia, które wiodła, a ją samą nazwać spełnioną pod każdym względem kobietą. Wiodła spokojne i ustabilizowane życie. Jednak dziś jest ono już mglistą przeszłością, a teraźniejszość spowijają opary alkoholu i otępienie lekami uspakajającymi, dzięki którym nasza bohaterka chce zagłuszyć ból po tragedii, w której straciła swoją ukochaną córeczkę. Amelie odeszła, ale jej serce dało drugie życie innemu dziecku. Jak czytamy w książce, Alice od zawsze popierała możliwość oddania organów do transplantacji, jednak kwestia ta nabrała zupełnie innego wymiaru w momencie, gdy sama musiała zmierzyć się z tak trudną decyzją. Teraz chce, tylko żeby Amelie wróciła.

Pogrążona w poczuciu ogromnej straty i bólu nie potrafi odbudować swojego życia na nowo mimo mijającego czasu. Schwytana w macki poczucia winy popada w depresję i tak każdego dnia powoli gaśnie.

Nie wiem, czy wiecie, ale jedną z podstawowych zasad w transplantologii jest to, aby biorca pozostał anonimowy dla rodziny dawcy. Podczas lektury książki dowiecie się, jak bardzo ważne jest, aby zasada ta była bezwzględnie przestrzegana. Niestety zdarza się tak, że w dobie wielu możliwości technologicznych bliscy na własną rękę starają się poznać tożsamość tego, kto nosi w sobie jakąś część tego, kogo stracili. Tak właśnie dzieje się i tym razem. Zrozpaczonej matce udaje się trafić na ślad małej Kai i jej mamy Ismelin. To właśnie Kaja jest teraz strażniczką serca jej córeczki. Obie kobiety wiodą zupełnie różne pod względem statusu materialnego życie, ale obie łączy jedno. Kochają bezgranicznie swoje dzieci. Iselin jest niezmiernie wdzięczna, że może patrzeć, jak jej krucha córeczka, z którą już tak wiele razy się żegnała, wraca do zdrowia. Tymczasem Alice znajduje sposób na to, aby poznać i zbliżyć się do tej dwójki. Początkowo, nic nie wskazuje na to, że nowa przyjaciółka mamy i córki może być dla nich zagrożeniem. Tylko Alice bowiem wie, jak niebezpieczny plan zrodził się w jej głowie.

Książka ta została zakwalifikowana jako thriller psychologiczny, jednak według mnie nie wyczerpuje ona znamion gatunku. Gdybym miała powiedzieć Wam, czego możecie spodziewać się, sięgając po ten tytuł, to bardziej skłaniałabym się ku dramatowi obyczajowemu. Jest to historia kobiet, które chcą zatrzymać przy sobie swoje ukochane dzieci. Z pewnością z uwagi na ważny temat, jakiemu została poświęcona, warto po nią sięgnąć. Wszystko, o czym w niej przeczytacie, na pewno Was poruszy i skłoni do ważnych życiowych refleksji. Tym bardziej że autorka pokazała nam nie tylko, jak tragedia oraz to, co dzieje się później wpływa na samą Alice, ale także na jej małżeństwo. Widzimy, że małżonkowie oddalają się od siebie. Z każdą niemalże chwilą stają się sobie obojętni. Choć są momenty, w których próbują przestać żyć przeszłością, to w pewnym momencie przestają już udawać. 

Jeśli jesteście ciekawi zarówno tego, co planuje Alice, jak i czy uda jej się ten plan spełnić, ale także czy małżeństwo Alice wyjdzie zwycięsko z tej strasznej próby, zachęcam Was do lektury. Tylko najlepiej zapomnijcie o tym, że to miał być thriller. W przeciwnym razie możecie poczuć niedosyt. Mnie zabrakło tu przede wszystkim zaskoczenia, napięcia i wyrazistych charakterystyk bohaterów. Akcja powieści toczy się mocno jednostajnie. Próżno tu szukać spektakularnych zwrotów akcji. Jedynie ostatnie kilkadziesiąt stron wywołało u mnie szybsze bicie serca. Ponadto wielu rzeczy z całej fabuły można się było domyślić. Natomiast jeśli chodzi o samych bohaterów, to stali mi się oni bliscy poprzez wszystko, przez co przeszli. Czułam ich ból, smutek, cierpienie, ale także nadzieję na lepsze jutro. Oni byli bardzo prawdziwi, ale nie wyraziści. Dla dramatu obyczajowego byłby to atut, ale dla thrillera już nie.

Reasumując, przeczytałam naprawdę godną uwagi książkę, ale zupełnie inną niż to, czego oczekiwałam. Jednak nie żałuję czasu z nią spędzonego, ponieważ lubię życiowe i poruszające historie, które dostarczają wzruszeń i refleksji. Całość jest napisana bardzo lekkim i przystępnym językiem. Czyta się szybko, choć moim zdaniem książka mogłaby być krótsza, a treść bardziej skondensowana, przez co uniknęlibyśmy pojawiającego się od czasu do czasu wrażenia monotonii. Wy drodzy czytelnicy musicie sami zdecydować, czy chcecie poznać tę historię. Ja polecam, ale wszystko zależy od tego, czego od niej oczekujecie.

Recenzja powstała we współpracy z księgarnią Tania książka, za co bardzo dziękuję.

Zachęcam Was również do zapoznania się z całą ofertą thrillerów przygotowaną dla nas przez księgarnię.