​Wiwisekcja upadku – Andrzej Konefał i jego bezlitosne „Pod ciężarem win” / Recenzja przedpremierowa

Czy zastanawiałeś się kiedyś, jak wiele jesteś w stanie poświęcić, by ukryć prawdę, która mogłaby zburzyć całe Twoje życie?

Największą tragedią człowieka nie jest jedynie zło doznawane od świata. To mrok, który pod wpływem fatalnego splotu okoliczności decyduje się ukryć pod podszewką codzienności. Choć doświadczenia płynące od otoczenia i najbliższych mają ogromne znaczenie, rzucając cień na życiowe wybory, w każdej egzystencji może nadejść moment zwrotny. Moment ważący na wszystkim, co nastąpi później. Wierzymy naiwnie, że czas ma moc wymazywania, a rutyna przykryje czyny, o których wolelibyśmy zapomnieć. Jednak prawda ma naturę wody – zawsze znajdzie najmniejszą szczelinę, by wypłynąć na powierzchnię w chwili pozornego bezpieczeństwa. Milczenie, początkowo będące drogą ratunku, z czasem staje się powolną trucizną wpuszczaną w krwiobieg każdego kolejnego dnia. Wina nie potrzebuje sędziego ani krat. Ona karmi się desperacką próbą bycia kimś, kim przestaliśmy być.

​Ten ciężar staje się fundamentem, na którym Andrzej Konefał wznosi powieść „Pod ciężarem win”. Autor stawia bolesną tezę o nieuchronnym „efekcie motyla”. Pokazuje, jak błąd popełniony pod wpływem impulsu potrafi zrujnować całą trajektorię dorosłego życia. Wszystko bierze swój początek nad brzegiem zalewu, gdzie pewnej nocy beztroska czworga przyjaciół zderzyła się z brutalnym końcem niewinności. Podjęta wówczas decyzja związała ich silniej niż krew, a rachunek za milczenie zostaje wystawiony z podwójną siłą dopiero po piętnastu latach. Pisarz z chirurgiczną precyzją zdziera z bohaterów maski, udowadniając, że w tym świecie nikt nie może czuć się bezpieczny.

​Duszny, niemal klaustrofobiczny klimat znajduje swoje odbicie w samym języku. Jest on surowy, momentami wręcz brudny i ocieka brutalnością, która staje się przedłużeniem stanu psychicznego postaci. Autor po mistrzowsku kreśli wielowymiarowe portrety psychologiczne, wnikając głęboko w traumy, które ukształtowały jego bohaterów. Nie tworzy on postaci czarno-białych. Zamiast tego ukazuje ludzi złamanych, których wewnętrzne pęknięcia determinują każdy kolejny ruch. Konefał nie tylko opowiada o mroku, on buduje go strukturą zdań, sprawiając, że czytelnik fizycznie odczuwa narastający niepokój. W tej opowieści przeszłość, teraźniejszość i przyszłość nie są elementami stałymi. To płynna masa, w której dawne błędy i wpływ otoczenia deformują dzisiejsze charaktery. To one zamieniają dawnych przyjaciół w obcych sobie ludzi, uwięzionych w pułapce własnej pamięci.

Budowanie życia na kłamstwie prowadzi do rozpadu tożsamości. Tutaj poczucie winy ukazuje swoją najbardziej niszczącą siłę. Nie jest ono tylko wyrzutem sumienia, ale bezlitosnym mechanizmem, który powoli, kawałek po kawałku, trawi wnętrze człowieka. Proces ten trwa, aż zostaje z niego jedynie pusta skorupa. Z tej erozji moralności wyłania się paraliżujący wstyd, zacierający granicę między ofiarą a oprawcą. To bezkompromisowa wiwisekcja ludzkiej psychiki, która podważa nasze kojące przekonanie o własnej dobroci. Książka ta dla wielu z nas będzie konfrontacją z własnymi lękami i pytaniami, których baliśmy się zadać. Zmusi nas do spojrzenia na siebie z zupełnie innej perspektywy oraz uświadomi, że w każdym drzemie ciemna strona czekająca na odpowiednio silny wstrząs.

​Podczas lektury targały mną emocje, których trudno się pozbyć jeszcze długo po odłożeniu książki na półkę. Czułam narastający ucisk w klatce piersiowej oraz rodzaj wewnętrznego drżenia wywołanego bezsilnością bohaterów i ich rozpaczliwą walką z cieniem przeszłości. Towarzyszył mi nieustanny niepokój. To ten rodzaj dreszczu, który pojawia się, gdy uświadamiamy sobie, jak krucha jest granica między porządnym życiem a katastrofą. To nie była tylko lektura, to bolesna przeprawa, która zostawiła mnie z poczuciem oszołomienia i smutku nad kondycją ludzkiego sumienia.

​Tę pozycję polecam przede wszystkim czytelnikom o mocnych nerwach, którzy szukają autentyzmu, a nie ukojenia. To lektura obowiązkowa dla miłośników thrillerów psychologicznych najwyższej próby, w których akcja toczy się nie tylko na zewnątrz, ale przede wszystkim w głowach postaci. Siła tej powieści tkwi w jej bezwzględnej szczerości oraz odwadze w dotykaniu tematów, od których zazwyczaj odwracamy wzrok. To sprawia, że trudno o niej zapomnieć. Warto ją przeczytać, by zrozumieć, że największą bitwę zawsze toczymy sami ze sobą, a twórca jest świetnym przewodnikiem po tym najtrudniejszym z pól walki.

​Andrzejowi Konefałowi należą się wielkie słowa uznania. Pisanie o tak skomplikowanej tematyce było gigantycznym wyzwaniem, z którym poradził sobie doskonale. Tak jak proces tworzenia był sprawdzianem dla niego, tak czytanie będzie trudnym doświadczeniem dla odbiorcy. Można poczuć się osaczonym i zmęczonym ogromem cierpienia wylewającego się z kart, ale jednocześnie ta historia jest tak prawdziwa w swojej wymowie, że nie sposób się od niej oderwać.

Aby jednak w pełni zrozumieć tę wizję, trzeba stać się przenikliwym psychologiem i czujnym obserwatorem. Tutaj nie należy oceniać, lecz analizować, włączając zmysł, który pozwoli wyciągnąć z tej opowieści to, co najcenniejsze. W moim przypadku „Pod ciężarem win” pozostawiło głęboki ślad. To dowód na to, że literatura nie musi dawać prostych odpowiedzi, by zmusić do zadawania pytań, których baliśmy się przez całe życie. Ostatecznie autor odbiera nam komfort bycia jedynie sędziami cudzych błędów. Zostawia nas z dręczącą niepewnością, czy sami potrafilibyśmy udźwignąć ciężar, który zgniótł jego bohaterów.

PREMIERA 14 kwietnia 2026.

[Zakup własny].

Gdy obiektyw przestaje chronić – portret pożądania i uzdrowienia. Recenzja powieści „Poza kadrem” Dagmary Kalinko.

Często mylimy samotność z bezpieczeństwem, wznosząc wokół siebie mury, które – choć mają chronić przed kolejnym ciosem – z czasem stają się ścianami ciasnej klatki. Wygodnie jest trzymać świat na dystans i kadrować rzeczywistość tak, by nie dopuścić do niej chaosu cudzych emocji. Jednak najpiękniejsze barwy życia dostrzegamy dopiero wtedy, gdy odważymy się stracić tę bezpieczną ostrość, co w swojej powieści „Poza kadrem” w niezwykle zmysłowy sposób obrazuje Dagmara Kalinko.

​W centrum tej opowieści stoi Sara – kobieta, która z perfekcji uczyniła swój pancerz, a z obiektywu aparatu barierę oddzielającą ją od świata. Jako utalentowana fotografka i samotna matka nauczyła się, że pełna kontrola nad każdym ujęciem to jedyny sposób, by uniknąć rozczarowań. Jej poukładany scenariusz sypie się jednak w gruzy, gdy w studio pojawia się Patryk. Ten charyzmatyczny i pewny siebie mężczyzna nie zamierza jedynie pozować do zdjęć; on rzuca Sarze wyzwanie, by w końcu wyszła z cienia własnych lęków. To właśnie pod jego wpływem Dagmara Kalinko prowadzi nas przez gęstą sieć rodzącego się pożądania i emocjonalnych barier, które kruszeją pod wpływem dotyku. To nie tylko historia namiętności, ale przede wszystkim portret kobiecej siły, która musi zmierzyć się z bolesną przeszłością. Autorka zmusza przy tym czytelnika do pytania: czy warto zaryzykować stabilny spokój dla ognia, który może równie dobrze ogrzać, co spalić wszystko, co dotychczas zbudowaliśmy?

​Lektura „Poza kadrem” to również głęboka refleksja nad tym, jak przeszłość niepostrzeżenie projektuje naszą teraźniejszość, determinując wybory i lęki. Autorka z ogromną wrażliwością pokazuje, że dla Sary fotografia to nie tylko zawód, ale przede wszystkim rozpaczliwa próba zatrzymania czasu i zapanowania nad ulotnością chwil, które kiedyś ją zraniły. Ta potrzeba zamrożenia obrazu w idealnym kadrze staje się metaforą lęku przed zmianą, którą dopiero Patryk pomaga jej przełamać, ucząc, że życie dzieje się właśnie w tym, czego nie da się uwięzić w obiektywie.

​Właśnie dlatego powieść staje się płótnem, na którym autorka z odwagą maluje motyw emocjonalnego wyzwolenia, pokazując, jak trudno jest zrzucić maskę samowystarczalności. Przez karty książki przebija się bolesny, lecz piękny proces uzdrawiania duszy, gdzie pożądanie nie jest jedynie fizycznym aktem, ale katalizatorem zmian i kluczem do zamkniętych drzwi przeszłości. Kalinko z wyczuciem eksploruje temat macierzyństwa, które w cieniu lęku staje się najdoskonalszą formą oddania, oraz zaufania, które trzeba zbudować na zgliszczach dawnych zawodów. To literacka podróż przez kontrasty – między chłodną dyscypliną a żarem namiętności, między tym, co wypada pokazać światu, a tym, co drży głęboko pod skórą.

​W parze z tą wielowymiarową tematyką idzie sposób, w jaki Dagmara Kalinko kreśli portrety psychologiczne – robi to z niezwykłą precyzją, unikając powierzchownych schematów. Sara to studium traumy i mechanizmów obronnych; jej postać jest autentyczna w swojej kruchości ukrytej pod maską profesjonalizmu, co czyni ją bliską każdej kobiecie walczącej o niezależność. Z kolei Patryk, choć początkowo zdaje się jedynie uosobieniem siły, zaskakuje emocjonalną dojrzałością, stając się lustrem, w którym bohaterka musi wreszcie dostrzec swoje prawdziwe oblicze. Relacja tej dwójki to fascynujące starcie dwóch światów – lęku przed zranieniem i odwagi, by mimo wszystko zaryzykować.

​Co więcej, warstwa erotyczna powieści pulsuje gęstą, namacalną atmosferą, stanowiąc integralną część tego procesu przełamywania wewnętrznych oporów. Autorka kreuje sceny intymne ze śmiałością, dbając jednak o to, by każda z nich była przesycona napięciem budowanym długo przed pierwszym dotykiem. Estetyka tych opisów przypomina grę światłocienia – jest tu miejsce na surowe pożądanie, ale i na subtelność, która pozwala poczuć chemię między bohaterami w sposób niezwykle sugestywny. To klimat, w którym zmysłowość staje się językiem szczerości, pozwalającym bohaterom porozumieć się tam, gdzie słowa okazują się niewystarczające.

​Wszystko to zostało ujęte w unikalny styl Dagmary Kalinko, będący harmonijnym połączeniem plastycznych, niemal filmowych opisów z surową emocjonalnością. Autorka operuje językiem konkretnym i sugestywnym, unikając zbędnych upiększeń tam, gdzie do głosu dochodzą autentyczne lęki. Język powieści idealnie rezonuje z profesją Sary – jest w nim precyzja godna dobrego obiektywu oraz głębia, która pozwala dostrzec to, co ukryte pod powierzchnią. Dzięki temu cała historia zyskuje na wiarygodności, budując napięcie, które nie pozwala odłożyć książki przed finałem. Należy jednak pamiętać, że ze względu na tę bezkompromisową odwagę, jest to lektura przeznaczona wyłącznie dla dorosłych czytelników.

[Zakup własny].

"Ona" - Hanka V. Mody

Autor zdjęcia Julita Dubowska Fotografia

Nasze społeczeństwo ma to do siebie, że postrzegamy świat jako czarno biały. Nie dostrzegamy, a może bardziej nie chcemy dostrzec wszystkich innych jego odcieni i barw pomiędzy. Co za tym idzie, narzucamy innym, jak mają żyć, a nawet kogo kochać. Dziś chciałabym, abyśmy skupili się właśnie na miłości. Powszechnie przyjęte „normy społeczne” chcą usilnie ograniczyć to piękne uczucie, nadając mu płeć, czy też wiek. Tymczasem miłość nie zna granic, jest bezpłciowa i nie mają dla niej znaczenia liczby w metryce urodzenia. Mnie samej bardzo zależy na tym, abyśmy stawali się bardziej tolerancyjni i otwarci na to, że można kochać inaczej, dlatego cieszę się, że mogę dziś opowiedzieć wam, o książce Hanki V. Mody „Ona”, która mam wielką nadzieję podobnie jak mnie da wielu z was do myślenia. Skłoni do tego, aby po prostu żyć i pozwolić żyć innym tak, jak sami tego chcą.

Przystępując do lektury książki, poznajemy Agatę i jej męża Krzysztofa. Niespełna czterdziestoletnia kobieta wiedzie spokojne i ustabilizowane życie. Kocha swojego męża i ma poczucie, że żyje tak, jak chce. Spokój zapewnia jej kontrola nad wszystkim, co dzieje się w jej codzienności. Nie wie jeszcze, że już wkrótce pozna kogoś, kto mocno namiesza w jej uporządkowanym świecie i pokaże, że może doświadczyć o wiele więcej, jeśli tylko zacznie żyć tu i teraz. Bez analizowania wszystkiego, co w danej chwili przeżywa i zastanawiania się nad tym, co będzie później. Milena, bo to o niej mowa powinna być tą, wobec której Agata żywi najgorsze uczucia, a to dlatego, że jest kochanką męża jej najlepszej przyjaciółki Anny, z którym Krzysztofa łączy wieloletnia przyjaźń i wspólna praca. I owszem z biegiem czasu Agata czuje wobec tej młodej dziewczyny silne emocje, jednak są one zupełnie różne od tych, których moglibyśmy się spodziewać. Świeżość i młodość, którą emanuje Milena, fascynuje Agatę. Niemalże jesteśmy świadkami tego, jak między kobietami rodzi się namiętność i pożądanie. Choć obie pragną swojej bliskości, a kiedy są razem, pragną już nigdy nie wracać do codzienności, to jednak Agata nie może myśleć tylko o sobie. Na szali z tym, co czuje do swojej kochanki, znajduje się odpowiedzialność, lojalność wobec przyjaciółki, a także wyrzuty sumienia wobec męża. Koniecznie sięgnijcie po książkę i sami przekonajcie się, na którą stronę owa szala się przechyli. Jakich decyzji i wyborów dokona Agata.

Sama Agata jest kobietą bardzo zagubioną. To wszystko, co dzieje się wokół niej sprawia, że na nowo poznaje siebie, a także poszukuje własnej tożsamości. Jednak poszukiwanie to nie będzie mogło zakończyć się sukcesem, jeżeli nie znajdzie w sobie odwagi, aby odwrócić się do skrywających się przez wiele lat za jej plecami cieni przeszłości i spojrzeć im prosto w oczy. Paradoksalnie to właśnie pojawienie się Mileny sprawiło, że wyszły one na światło dzienne. Konfrontacja z nimi nie będzie dla niej łatwa, gdyż wówczas straciła kogoś dla siebie bardzo ważnego, a sama po dziś dzień żyje w poczuciu winy. Jeśli tylko przepracuje tę traumę, będzie mogła pogodzić się z samą sobą. O tym jednak musicie przeczytać już sami, sięgając po książkę, do czego już teraz gorąco was zachęcam.

„Ona” to bardzo wielowymiarowa powieść, czego dowodem jest już sam tytuł. Bo kim jest ta Ona? W pierwszej chwili możemy pomyśleć, że jest to Agata, która jest główną bohaterką książki, ale mogę wam zdradzić, że owych onych jest w tej książce o wiele więcej, bo mamy tutaj: ona przyjaciółka, ona osoba z przeszłości, ona żona, ona matka, ona kochanka i ona kobieta. Na tym jednak nie koniec aspektów wielowymiarowości tej książki. Autorka bowiem poza kwestią odmienności seksualnej, czy hedonizmu porusza także problem choroby, wpływu bolesnych doświadczeń na nasze życie, depresja, samobójstwo. Jak widzicie, jest to powieść erotyczna z mocno rozbudowaną płaszczyzną psychologiczną.

Możecie być pewni, że każdy znajdzie tu coś dla siebie, ale trzeba zaznaczyć, że jest to książka dla dorosłych, gdyż jest w niej dużo seksualności, cielesności i wyrazistych scen erotycznych. Jednakże żaden dorosły czytelnik nie zostanie wobec tej książki obojętny i przeczyta ją z ogromną i z każdą mijającą stroną rosnącą ciekawością, ostatecznie wielokrotnie stawiając się na miejscu Agaty i zadając sobie pytanie: Jak ja zachowałbym się będąc nią i zapewne nie raz posuwając się do niezbyt pochlebnego oceniania jej postaci i postępowania, ale pamiętajcie, za każdym człowiekiem stoi jego historia i dopóki nie poznamy jej od początku do końca, nie wolno nam nikogo oceniać. Przyznam się, że podczas czytania miałam kilkakrotnie takie momenty, że chciałam powiedzieć Agacie, jakie decyzje ma podjąć i w którym kierunku podążyć, ale za chwile nachodziła mnie myśl, że nie mam takiego prawa, tak samo, jak nikt nie może decydować za mnie o moim życiu.

Dla mnie jednym z bardzo ważnych wyznaczników tego typu książek są emocje oraz autentyzm tego, o czym czytam. I tutaj wszystko to dostałam, a nawet o wiele więcej. Jestem przekonana, że osoby o odmiennej orientacji seksualnej odnajdą w tej powieści siebie samych, a będą i tacy, dla których to wewnętrzne miotanie się Agaty i jej rozterki staną się bardzo bliskie. Jednocześnie czytając tę książkę, poczują się akceptowani i zrozumiani, co jest nam wszystkim bardzo potrzebne. Nie zabrakło tu również elementów zaskoczenia. Nawet jeśli czytelnik myśli, że wie, jakimi torami podąży fabuła, to bardzo szybko przekona się, że tak mu się tylko wydaje. Autorka prowadzi swoich bohaterów nieoczywistymi ścieżkami i tutaj nie da się niczego przewidzieć. A samo zakończenie sprawiło, że szczęka mi opadła. Nie zdradzę jednak nic więcej, więc nie zwlekajcie dłużej z lekturą książki.

Było to moje pierwsze spotkanie z twórczością Hanki V. Mody i okazało się ono bardzo udane i satysfakcjonujące. Cieszę się i dziękuję autorce za to, że podjęła się napisania tak wartościowej powieści, gdyż może ona pomóc wielu osobom odnaleźć siebie i żyć w zgodzie z własnymi pragnieniami i potrzebami. A nam wszystkim mam nadzieję, uświadomi, że każdy człowiek jest inny i ma do tego prawo, a dla tej odmienności również jest miejsce w naszym społeczeństwie.

[Materiał reklamowy] Autorka Hanka V. Mody.

Książka